Tag Archives: ΜΕΓΑΛΟ ΡΕΜΑ ΡΑΦΗΝΑΣ

Μια Κούφια Λύση

Κούφια Λύση…

της Μαριάννας Λαζαρή

Ρέμα 48

Την ώρα που στην Συρία

η ανθρώπινη ζωή

Δεν κοστίζει  μία δραχμή,

Την ώρα που σ’ άλλες χώρες,

βόμβες πέφτουνε για ώρες

και κανένας πια δε ζει,

article-2689685-1F97810300000578-566_964x573

Στην Ραφήνα για δυό μπόρες

κάνουνε λες και τυφώνες

επεράσαν από κει.

%ce%b1%ce%b8%ce%b7%ce%bd%ce%ac

Και τους φταιν’  οι καλαμιές,

δήθεν ότι  αυτές

μας  γεμίζουνε νερά,

Μα αυτές  οι καημένες,

Με τις ρίζες τεντωμένες,

Το νερό απορροφάνε

Και το ρέμα βοηθάνε…

cf81ceadcebcceb1-68

Μέσα στα φυτά αυτά,

ζούνε χίλια δυό πουλιά

αλκυόνες, κορμοράνοι,

Σουσουράδες  και τόσοι άλλοι!

%ce%bb%ce%b5%cf%85%ce%ba%ce%bf%cf%83%ce%bf%cf%85%cf%83%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%ac%ce%b4%ce%b1

Μα τώρα που οι μπουλντόζες

τα ισοπεδώσαν όλα,

Οι φωλιές τους και τ’ αυγά τους,

Δεν είναι πια κοντά τους…

%ce%bc%cf%80%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%bd%cf%84%cf%8c%ce%b6%ce%b1-10

Οι άνθρωποι, οι αρμόδιοι,

Λεν’ όλα αυτά τα κάνουν,

μην το Ρέμα πλημμυρίσει,

και τα σπίτια μας “γκρεμίσει”

%cf%81%ce%ad%ce%bc%ce%b1-80

Μα για τα σπίτια των πουλιών

κανένας δεν λυπάται

που η μπουλντόζα ρήμαξε,

χωρίς να συλλογάται…

%ce%ba%ce%b1%ce%bb%ce%b1%ce%bc%ce%b9%ce%ad%cf%82

Λένε όλοι πως λυπούνται,

γι’ αυτά εις τη Συρία,

μα η μπουλντόζα για τα πουλιά,

είν’ η ίδια τραγωδία.

%cf%81%ce%ad%ce%bc%ce%b1-60

Όπως οι πόλεις ισοπεδώνονται

και τίποτα δεν μένει,

έτσι το Ρέμα έγινε,

μια άδεια οικουμένη!

%cf%81%ce%ad%ce%bc%ce%b1-100

Όση ψυχή έχουν οι άνθρωποι,

τόση έχουν και τα πουλιά.

Τώρα που τους διαλύσατε τα σπίτια που θα μείνουν;

Πρόσφυγες να γίνουνε ή μήπως να ψοφήσουν;

%ce%bc%ce%b9%ce%ba%cf%81%ce%bf%cf%8d%ce%bb%ce%b7%cf%82

Στάση αλλάξτε γρήγορα

Σ’ αυτή την κοινωνία…

Μην κάνετε το ρέμα μας,

μια σκέτη τραγωδία!

%cf%81%ce%ad%ce%bc%ce%b1

Και στην επόμενη βροχή,

να ξέρετε, η φύση,

μόνη της  τα ρυθμίζει,

και να μην επεμβαίνετε στον κόσμο,

με μία ΚΟΥΦΙΑ ΛΥΣΗ!!

%cf%80%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%af

 

Advertisements

Οι Ερινύες και το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας

Οι Ερινύες και το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας

«Ούτε αυτός οΉλιος δεν μπορεί να υπερβεί τους νόμους της φύσης·

αλλιώς οι Ερινύες, οι βοηθοί της Δικαιοσύνης, θα τον κυνηγήσουν»

Ηράκλειτος – H.. Diels, Fragmente der Vorsokratiker,

Berlin 1903, απόσπασμα αρ.94

Το απόφθεγμα αυτό του Ηράκλειτου υπάρχει στον πρόλογο του βιβλίου

“Γεωλογία και Διαχείριση Φυσικών Πόρων” της Α’ Λυκείου

του Γενικού και του Επαγγελματικού Λυκείου

ΙΩΆΝΝΑ ΧΑΤΖΉ 1050

Φωτογραφία της κ. Ιωάννας Χατζή.                                        Τμήμα της κοίτης του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας.            Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη τον Ιούλιο του 1961.                                                   

Μια παλιά φωτογραφία, τραβηγμένη τον Ιούλιο του 1961 από την κ. Ιωάννα Χατζή. 

Μια εικόνα που δύσκολα θυμίζει τη σημερινή εικόνα του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας.

Ένα ποτάμι που κυλάει ήρεμο ανάμεσα στα χωράφια.

Ένα τοπίο χαρακτηριστικό των Μεσογείων της δεκαετίας του ’60.

Τοπία που χάθηκαν στον βωμό μιας άναρχης ανάπτυξης.

Τα διαχρονικά ερωτήματα επανέρχονται και πάλι βασανιστικά:

«Πώς φθάσαμε έως εδώ;»

«Πώς χάθηκαν αυτά τα τοπία;»

«Πώς χάθηκαν τα περισσότερα ρέματα της Ανατολικής Αττικής;» 

«Πώς καταπατήθηκαν οι κοίτες και οι όχθες των ρεμάτων;»

Τα ερωτήματα επανέρχονται βασανιστικά σαν τις Ερινύες.

Οι Ερινύες μας κυνηγούν.

Το παραπάνω απόσπασμα του Ηράκλειτου  είναι δραματικά επίκαιρο.

«Κανείς δεν μπορεί να υπερβεί τους νόμους της φύσης»

Ακόμα και αν είναι Δήμαρχος, Περιφερειάρχης, Αξιωματούχος, Πολίτης.

«Οι Ερινύες,οι βοηθοί της Δικαιοσύνης, θα τον κυνηγήσουν»

“Εκεῖ στρουθία ἐννοσσεύσουσι, τοῦ ἐρωδιοῦ ἡ οἰκία ἡγεῖται αὐτῶν”

Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας, Οκτώβρης του 2015.
Η παρέα των ερωδιών στο ποτάμι συνεχώς μεγαλώνει.
Στη φωτογραφία βλέπουμε τέσσερις λευκοτσικνιάδες επί της κοίτης του Ρέματος.
Είναι, όμως, περισσότεροι στην ευρύτερη περιοχή.

ερωδιο ίΡέμα

Τέσσερις λευκοτσικνιάδες επί κοίτης του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας.

Η τροφή είναι άφθονη.
Οι καλαμιές παρέχουν μια υποτυπώδη προστασία.
Το οικοσύστημα της εκβολής είναι σε καλή κατάσταση.
Τα πουλιά έρχονται ολοένα και περισσότερα.

Από τις δύο γέφυρες του ποταμού μπορεί κανείς να θαυμάσει τα πουλιά δίχως να τα ενοχλήσει.
Τα ζωηρά χρώματα της φύσης ομορφαίνουν την καθημερινότητά μας.

καλή 300

Λευκοτσικνιάς στο Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας.

Αν η Περιφέρεια στείλει ξανά τις μπουλντόζες όλη τούτη η ομορφιά που απέμεινε θα χαθεί για μια ακόμα φορά.

Το γκρίζο θα επανέλθει και πάλι μελαγχολικό και απαισιόδοξο.

Ρέμα 68

Αποψίλωση των καλαμιών από τα μηχανήματα που απέστειλε η Περιφέρεια Αττικής τον Οκτώβριο του 2014.

Ας θυμηθούμε ένα απόσπασμα από τον 103ο ψαλμό του Δαυΐδ:

“ΕΥΛΟΓΕΙ, ἡ ψυχή μου, τὸν Κύριον.
Κύριε ὁ Θεός μου, ἐμεγαλύνθης σφόδρα, ἐξομολόγησιν καὶ μεγαλοπρέπειαν ἐνεδύσω.
………….
Χορτασθήσονται τὰ ξύλα τοῦ πεδίου, αἱ κέδροι τοῦ Λιβάνου, ἃς ἐφύτευσας.
Εκεῖ στρουθία ἐννοσσεύσουσι, τοῦ ἐρωδιοῦ ἡ οἰκία ἡγεῖται αὐτῶν”

“Θα χορτάσουν από ύδατα τα δένδρα της υπαίθρου, όπως και αι πελώριοι κέδροι του Λιβάνου, τας οποίας συ ο ίδιος ο Θεός εφύτευσες.
Εις τους κλάδους των δένδρων τα μικρά στρουθία στήνουν τας φωλεάς των, επάνω δε από αυτάς προεξέχει υψηλότερα κτισμένη η φωλεά του τσικνιά (αστερίου)”.

ερωδιός 600

Ο ερωδιός στο Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας.

Η μετάφραση του ψαλμού προέρχεται από την ιστοσελίδα:

http://www.imgap.gr/…/AG%20KeimenoMetaf…/PD/24.%20Psalms.htm

Στα ψηλά δέντρα, λοιπόν, που τα πουλιά φτιάχνουν τις φωλιές τους, στο πιο ψηλό σημείο του δέντρου φτιάχνει τη φωλιά του ο ερωδιός.

Οι ερωδιοί μπορεί,εδώ και χρόνια,  να μην φτιάχνουν πια τις φωλιές τους στο Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας, αλλά με τη συχνή τους παρουσία εδώ του δίνουν ομορφιά και λάμψη.
Μια νότα αισιοδοξίας σε μια δύσκολη καθημερινότητα.

ερωδιός 60

Λευκοτσικνιάς εν πτήση στο Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας.

Η επέλαση της μπουλντόζας δεν σχετίζεται με την αντιπλημμυρική προστασία.
Η επέλαση της μπουλντόζας εξυπηρετεί μόνο τα διαμορφωμένα συμφέροντα των γνωστών-άγνωστων εργολάβων .
Είναι απλά το άλλοθι μιας άβουλης διακυβέρνησης από τη μεριά της Περιφέρειας και του τοπικού Δήμου.

Ρέμα 78

Μπουλντόζες επί της κοίτης του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας.

Η ισοπέδωση της κοίτης και η αποψίλωση της βλάστησης αποτελεί προσβολή στον ίδιο το Θεό.
Μακάρι να βρισκόταν κάποιος παπάς να διαβάσει στο ποίμνιό του τους ψαλμούς του Δαυϊδ και να τους συνδέσει με την πραγματικότητα της μικρής μας πόλης.

Ρέμα 48

Ότι απομένει μετά την επέλαση της μπουλντόζας επί της κοίτης του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας.                                  Δεν απομένει τίποτα…

Όσο για τους Κέδρους του Λιβάνου που αναφέρονται στον ψαλμό του Δαυΐδ, δεν απέμειναν πια πολλοί.
Οι διαρκεί πόλεμοι, εμφύλιοι και μη, περιόρισαν σημαντικά τα δέντρα του Θεού.

“Λιγοστοί κέδροι, σε σχέση με το παρελθόν, απέμειναν στο Δάσος των Κέδρων του Θεού που βρίσκεται στο όρος Μαχμάλ (Jebel Makmal) του Λιβάνου σε ύψος 1.920 μέτρων. Οι Κέδροι ξεπερνούν σε ηλικία και τα 1.500 χρόνια.
Η πιο ονομαστή συστάδα κέδρων βρίσκεται στην περιοχή που είναι γνωστή ως «Κέδροι του Θεού», κοντά στην πόλη Μπσαρί (Bsarri ή Bcharee) στο βόρειο Λίβανο, όπου υπάρχουν 375 υπεραιωνόβιοι κέδροι.Οι «Κέδροι του Θεού» τελούν σήμερα υπό την προστασία του Πατριάρχη του Λιβάνου. Το 1848 χτίστηκε μέσα στο κεδροδάσος ένα παρεκκλήσιο, όπου τον Αύγουστο κάθε έτους τελείται λειτουργία και εορτασμός για την προστασία των κέδρων. (πηγή Wikipedia)

Οι Κέδροι του Θεού.
Οι Ερωδιοί, τα πουλιά του Θεού.
Σύμβολο αγνότητας.
Για ποιους άραγε;

7v0QcNe

Στη Γάζα των Παλαιστιανιακών Εδαφών. Όχι πολύ μακριά από τον εξίσου πολύπαθο Λίβανο.

“Το θάμα είναι ο σίγουρος ανθός της ανάγκης”

Ραφήνα, Ιούλιος του 2015.

Η Ελλάδα ζει στο ρυθμό των οικονομικών.και κοινωνικών εξελίξεων που απορρέουν από την δυσβάσταχτη συμφωνία των Βρυξελών του Ιουλίου του 2015.

Οι άνθρωποι συνεχίζουν να περιμένουν υπομονετικά στην ουρά των ATM για να πάρουν τα 50 ή τα 60 ευρώ που δικαιούνται κάθε μέρα, όσοι τουλάχιστον έχουν ακόμα και αυτά τα χρήματα στην τράπεζα.

Μέσα σε όλα αυτά το Δημοτικό Συμβούλιο Ραφήνας-Πικερμίου συζήτησε στις 13 Ιουλίου 2015 τις αμφιλεγόμενες παρεμβάσεις στην Εκβολή του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας από την Περιφέρεια Αττικής.

Η κατασκευή ενός αχρείαστου αντιπλημμυρικού τοιχίου και η αποψίλωση των λιγοστών καλαμιών που απέμειναν.

Τελικά, μετά από συζήτηση που κράτησε κοντά στις δύο ώρες, το Δημοτικό Συμβούλιο αποφάσισε να σταματήσει το συγκεκριμένο έργο της κατασκευής αντιπλημμυρικού τοιχίου στην εκβολή του Μεγάλου Ρέματος.

Ήταν μια θετική έκβαση για το πολύπαθο Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας.

Βέβαια, ίσως να πει κάποιος αν αξίζει να ασχολούμαστε με τα πουλιά και το Μεγάλο Ρέμα σε τόσο δύσκολες εποχές.

Είναι και αυτή μια άποψη.

Από την άλλη, ίσως, αυτή η άποψη, ή καλύτερα η τάση να μην μας νοιάζει για το περιβάλλον γύρω μας, να είναι μια από τις αιτίες που μας έφεραν έως εδώ.

Το περιβάλλον δεν είναι απλά ένα σκηνικό όπου ζούμε καθημερινά.

Είναι “το μεγάλο μας σπίτι” με το οποίο καθημερινά ερχόμαστε σε αλληλεπίδραση.

Παραμελώντας το περιβάλλον, οδηγούμαστε αργά ή γρήγορα στην παρακμή.

Μια παρακμή κοινωνική, ηθική, αλλά και οικονομική.

Κάπως έτσι μπορεί κανείς να καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το Μεγάλο Ρέμα είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένας αγωγός ομβρίων υδάτων και λυμάτων, όπως μερικοί κακώς συνεχίζουν να βλέπουν.

Ας σταθούμε σε κάποια σημεία της επιστολής που απέστειλε η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία για να διαβαστεί στο Δημοτικό Συμβούλιο Ραφήνας της 13ης Ιουλίου 2015:

Παραθέτουμε αποσπάσματα από την επιστολή της Ορνιθολογικής Εταιρείας

“Η σημασία της εκβολής του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας για την ορνιθοπανίδα”

Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία

“Το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας αποτελεί σημαντικό υγρότοπο της Ανατολικής Αττικής και ένα από τα ελάχιστα ρέματα που διατηρεί νερό όλο τον χρόνο. Η σημασία του για την ορνιθοπανίδα αποδεικνύεται από το γεγονός ότι έχουν καταγραφεί περισσότερα από 100 είδη πουλιών, με την πλειοψηφία να καταγράφεται κατά  την περίοδο της μετανάστευσης (άνοιξη/φθινόπωρο) όπου και παρατηρείται μεγάλος αριθμός διαφορετικών ειδών ερωδιών και παρυδάτιων πουλιών που έχουν άμεση ανάγκη τους υγρότοπους”.

σταχτοτσικνιάς

Σταχτοτσικνιάς (Ardea cinerea) στην εκβολή του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας.

Τα είδη αυτά διανύουν πολύ μεγάλες αποστάσεις κατά τη μετανάστευση και χρειάζονται να κάνουν στάσεις για ξεκούραση και ανεφοδιασμό. Η εκβολή του Μεγάλου Ρέματος τους προσφέρει και τα δύο, αφού στα νερά της απαντούν ψάρια, αμφίβια και έντομα”.

ψάρια

Τα ψάρια αφθονούν για πολλούς λόγους στα νερά του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας. Εδώ βλέπουμε, μάλλον, νεαρά κεφαλόπουλα.

Οδοντόγναθα 10

Οι λιβελλούλες (οδοντόγναθα) αφθονούν στο Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας.

Χαρακτηριστικά είδη που βλέπουμε κατά τη μετανάστευση είναι ο Κρυπτοτσικνιάς, η Νανοσκαλίδρα και ο Ποταμοσφυριχτής”.

ποταμοσφυριχτής

Ποταμοσφυριχτής (Charadrius dubius) επί της κοίτης του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας κοντά στην εκβολή.

DSCN4738

Κρυπτοτσικνιάς (Ardeola ralloides) επί της κοίτης του Μεγάλου Ρέματος Raf;hnaw κοντά στην εκβολή.

“Η εκβολή, αν και έχει απολέσει μεγάλο μέρος της φυσικότητάς της, διαθέτει ακόμα ορισμένα στοιχεία που αποτελούν πόλους έλξης των πουλιών και αυτοί είναι: η παρουσία νερού όλο τον χρόνο, η διαθεσιμότητα τροφής αλλά και η ύπαρξη (έστω και πολύ περιορισμένη πλέον) καλαμιών και άλλων ειδών χλωρίδας”.

Εκβολή Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας

οι καλαμιές στο επίμαχο σημείο όπου θα γινόταν το αντιπλημμυρικό τοιχίο (σαρζανέτι). Ευτυχώς, με την παρέμβαση των κατοίκων η εντελώς ανορθολογική αυτή παρέμβαση αποτράπηκε.

“Αν εξαφανιστούν οι καλαμιώνες και τα υπόλοιπα δέντρα και φυτά, είναι σίγουρο ότι πολλά είδη πουλιών δεν θα μπορέσουν πλέον να ξεκουράζονται στην περιοχή, δεδομένης και της αναπόφευκτης έντονης ανθρώπινης παρουσίας (λουόμενοι, ψαράδες κ.λπ).

Κρίνεται επιβεβλημένη η διατήρηση, αν όχι και αύξηση, της βλάστησης στην εκβολή καθώς και η αποφυγή οποιασδήποτε παρέμβασης που θα περιορίσει το πλάτος της“.

cf81ceadcebcceb1-68

Οι κομμένες καλαμιές επί της κοίτης του Μεγάλου Ρέματος. οι αρνητικές παρεμβάσεις της Περιφέρειας στο Μεγάλο Ρέμα έχουν μεγάλο ιστορικό. Η συγκεκριμένη φωτογραφία τραβήχτηκε στα τέλη Οκτωβρίου 2014. Το ίδιο σκηνικό επαναλαμβάνεται κάθε Οκτώβριο.

“Επίσης, η περιοχή του ρέματος Ραφήνας αποτελεί χώρο υλοποίησης δραστηριοτήτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, όπου σε ετήσια βάση εκατοντάδες παιδιά επισκέπτονται την περιοχή για να παρατηρήσουν τα πουλιά και να μελετήσουν τη φύση που φιλοξενεί, ενώ επίσης αποτελεί αντικείμενο προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.

Μάλιστα πρόσφατα, σε διεθνή διαγωνισμό, κατατέθηκε ένα χωροευαίσθητο παιχνίδι για κινητά και tablets που δημιουργήθηκε από μαθητές και εκπαιδευτικούς του Λυκείου Ραφήνας  αφιερωμένο στο ρέμα Ραφήνας και τη σημασία του για τη βιοποικιλότητα”

11391317_481014458731203_1416416272174857634_n

Το χωροπαιχνίδι που δημιούργησαν μαθητές του 1ου ΓΕΛ Ραφήνας για το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Διαγωνισμού INVOLEN. Χρησιμοποιήθηκε η πλατφόρμα EnigmaApp.

Κάπως έτσι το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας και οι οργανισμοί που φιλοξενεί θα συνεχίσουν τον τιτάνιο αγώνα τους για να παραμείνουν εν ζωή.

Παλεύοντας με λογής-λογής συμφέροντα, με καταπατήσεις και αυθαίρετες παρεμβάσεις επί της κοίτης του και επί της όχθης του, με απορρίψεις αστικών λυμάτων και τον κίνδυνο πλημμύρας πάντα να καραδοκεί, το Μεγάλο Ρέμα παλεύει.

Ας το βοηθήσουμε λίγο και εμείς.

Ούτως ή άλλως, εδώ που φτάσαμε, “το θάμα είναι ο σίγουρος ανθός της ανάγκης” κατά την φράση από το έργο του Νίκου Καζαντζάκη “Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά”.

Ας την έχουμε για οδηγό …

Για ένα πουκάμισο αδειανό, για μιαν Ελένη….

Στο αυριανό Δημοτικό Συμβούλιο Ραφήνας-Πικερμίου (Δευτέρα 13 Ιουλίου 2015) το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας θα έχει την τιμητική του.

Το θέμα αυτή τη φορά αφορά την σχεδιαζόμενη παρέμβαση από την Περιφέρεια για την κατασκευή αντιπλημμυρικού τοιχίου (σαρζανέτι) λίγο πριν από την εκβολή του Ρέματος.

Σε ένα μέρος όπου σπίτια δεν υπάρχουν και περιουσίες δεν κινδυνεύουν, η Περιφέρεια σχεδιάζει ένα παντελώς αχρείαστο έργο.

Ρέμα 80

Το επίμαχο σημείο υποδεικνύεται με τα βέλη.

Ρέμα 50

Το επίμαχο σημείο, όπως το βλέπουμε από την αριστερή όχθη του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας.

Αντίθετα το σημείο όπου σχεδιάζεται η κατασκευή του αντιπλημμυρικού τοιχίου είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο για την χλωρίδα και την πανίδα του Ρέματος.

Η ύπαρξη καλαμιών δημιουργεί μικροενδιαίτημα (ο χώρος όπου ζει ένα είδος), όπου βρίσκουν χώρο για να φυλαχτούν, ή ακόμα και να φωλιάσουν, κάποια σπάνια είδη πουλιών.

Η περιοχή στην οποία ζει ένας οργανισμός και η οποία χαρακτηρίζεται από τα φυσικά χαρακτηριστικά της ή τη βλάστηση που επικρατεί, ονομάζεται ενδιαίτημα (habitat)

Στις σημειώσεις του μαθήματος του Βιολογικού Θεσσαλονίκης για το ποτάμι διαβάζουμε http://www.bio.auth.gr/river/river/theory/unit3/page.htm

“Μετατρέποντας τα ποτάμια σε κανάλια με στενή παρόχθια ζώνη μειώνουμε την οικολογική αξία και την καταλληλότητα ως ενδιαιτήματα των ποταμών και των πλημμυριζόμενων εκτάσεών τους. Ενδιαιτήματα άγριας ζωής χάνονται, με συνέπεια τη μείωση της πανίδας και της χλωρίδας”.

σακουλοπαπαδίτσα

Η σακουλοπαπαδίτσα στις καλαμιές των εκβολών του Μεγάλου Ρέματος.

Η εμφάνιση της νανοπουλάδας (Porzana pusilla), εξαιρετικά σπάνιο είδος για την Αττική, τον Νοέμβριο του 2014, στο σημείο ακριβώς αυτό αποτέλεσε σημαντική είδηση στον κόσμο των ορνιθολόγων τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ευρώπη.
Και ο κόσμος αυτός, αντίθετα με ότι μπορεί κανείς να πιστεύει, δεν είναι καθόλου λίγος.

10346001_10152906063748933_6331661685282245955_n

Η νανοπουλάδα (Porzana pusilla) στις εκβολές του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας. Η φωτογραφία τραβήχτηκε τον Νοέμβριο του 2014 από τον Σπύρο Σκαρέα.

Με την κατασκευή του τοιχίου (σαρζανέτι), το μικροενδιαίτημα θα καταστραφεί και τα πουλιά δεν θα έχουν χώρο ούτε να κρυφτούν, ούτε και να φωλιάσουν.

10801687_10152905807803933_5716987063895501254_n (1)

Η νανοπουλάδα (Porzana pusilla) στις εκβολές του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας. Η φωτογραφία τραβήχτηκε τον Νοέμβριο του 2014 από τον Σπύρο Σκαρέα.

Στην παρακάτω φωτογραφία βλέπουμε την περιοχή κοντά στην εκβολή του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας με έναν αργυροτσικνιά να κυριαρχεί με την παρουσία του (στα αριστερά) και τρεις λευκοτσικνιάδες στα δεξιά.
Μια εικόνα από τον περσινό βαρύ χειμώνα, όπου το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας πρόσφερε καταφύγιο-σωτηρίας στα πουλιά.
Η διατήρηση των ενδιαιτημάτων του αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα.

DSCN0463

Ο αργυροτσικνιάς κυριαρχεί με την παρουσία του στα αριστερά της εικόνας. Στα δεξιά βλέπουμε τρεις λευκοτσικνιάδες. Η φωτογραφία τραβήχτηκε κατά τη διάρκεια του περσινού χειμώνα, ο οποίος ήταν ιδιαίτερα βαρύς (Ιανουάριος 2015).

Το θέμα είναι τόσο απλό που μπορεί να το καταλάβει ακόμα και ένα μικρό παιδί.

Επίσης, το σημείο όπου σχεδιάζεται η κατασκευή του τοιχίου, είναι ακριβώς το σημείο όπου σταματά η τσιμεντένια κοίτη και ξεκινά, ας πούμε, η φυσική κοίτη.
Για το λόγο αυτό, τα περισσότερα πουλιά απαντώνται από το σημείο αυτό του ποταμού και μέχρι την εκβολή.

Είναι αυτό που τόσο εύστοχα έχει επισημάνει ο γνωστός Χρήστος Βλάχος, γνωστός φωτογράφος φύσης και λάτρης του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας:
“Σε λίγα τετραγωνικά μέτρα συνωστίζονται δεκάδες είδη πουλιών”.

Γιατί να τους στερήσουμε ένα τόσο ζωτικό κομμάτι για τα πουλιά;
Δίχως, μάλιστα, κανένα όφελος για τους ανθρώπους.

“Για ένα πουκάμισο αδειανό, για μια Ελένη….”

Αε ελπίσουμε ότι η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ραφήνας-Πικερμίου θα είναι προς την σωστή κατεύθυνση και δεν θα δικαιωθεί για μια ακόμα φορά ο ποιητής Γιώργος Σεφέρης.

“Ελένη”

του Γιώργου Σεφέρη 

“Έζησα τη ζωή μου ακούγοντας
ονόματα πρωτάκουστα.

Ρέμα 202
Καινούργιους τόπους,
καινούργιες τρέλες των ανθρώπων
ή των θεών.

DSCN0647καλή άνοιξη
Η μοίρα μου που κυματίζει
ανάμεσα στο στερνό σπαθί ενός Αίαντα
και μιαν άλλη Σαλαμίνα,
μ’ έφερε εδώ σ’ αυτό το γυρογιάλι.

132098_1650202129521_6322352_o

Μεγάλος πόνος είχε πέσει στην Ελλάδα.
Τόσα κορμιά ριγμένα στα σαγόνια της θάλασσας,

σάρωση0031

Αθήνα, 1945. Φωτογραφία του Δημήτρη Παπαδήμου

στα σαγόνια της γης. Τόσες ψυχές
δοσμένες στις μυλόπετρες, σαν το σιτάρι.

Ρέμα 20
Κι οι ποταμοί φουσκώναν μες στη λάσπη το αίμα
για ένα λινό κυμάτισμα, για μια νεφέλη,

???????????????????????????????
μιας πεταλούδας τίναγμα, το πούπουλο ενός κύκνου,
για ένα πουκάμισο αδειανό, για μιαν Ελένη”.

ερωδιός 30

Κύκνοι

To Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας και ο Ευρωπαϊκός Διαγωνισμός Involen

Η φετινή χρονιά ήταν διαφορετική για την Περιβαλλοντική Ομάδα του Γενικού Λυκείου Ραφήνας.

Και αυτό γιατί η φετινή Περιβαλλοντική Ομάδα ήταν ιδιαίτερα δραστήρια σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς. Μια εξαιρετική ομάδα δέκα μαθητών συμμετείχε ανελλιπώς στις δραστηριότητές της από τα τέλη Νοεμβρίου 2014 έως τα μέσα Μαΐου του 2015. Κάθε Τρίτη μεσημέρι οι μαθητές έδιναν το παρών σε ένα ταξίδι μύησης στα μυστικά του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας.

Και οι δραστηριότητες, μάλιστα, επεκτείνονταν και μερικά Σάββατα κατά τη διάρκεια της χρονιάς.

Το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας, η παραλία Μαρίκες, ο ποταμός Χάραδρος Μαραθώνα, το Παλαιοντολογικό Μουσείο στο Πικέρμι αποτέλεσαν σταθμούς των σαββατιάτικων αυτών εξορμήσεων.

Για τα δεδομένα του Λυκείου η συμμετοχή τους ήταν συγκινητική, καθώς το ασφυκτικό ωράριο δραστηριοτήτων δεν ευνοεί εξωσχολικές δραστηριότητες με τέτοια χρονική διάρκεια κατά τη διάρκεια όλου του έτους.

Ανάμεσα στις δραστηριότητες των μαθητών της Περιβαλλοντικής Ομάδας ήταν και η δημιουργία ενός εκπαιδευτικού παιχνιδιού για κινητά στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Διαγωνισμού INVOLEN.

Οι μαθητές δημιούργησαν ένα εκπαιδευτικό παιχνίδι για το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας.

Στην  δημιουργία του παιχνιδιού συμμετείχαν όλοι οι μαθητές της ομάδας, αλλά το “στήσιμο του παιχνιδιού” έγινε από τον Νίκο Ταναμπασίδη, μαθητή της Γ’ Λυκείου, και τον Γιώργο Τσαρούχα, μαθητή της Α’ Λυκείου του σχολείου μας.

Το παιχνίδι δημιουργήθηκε με βάση την πλατφόρμα Enigmapp και ο κωδικός του παιχνιδιού για όποιον θέλιε να το παίξει είναι
Enigmapp 3I7B0EDZ

11391317_481014458731203_1416416272174857634_n

Για να το παίξει κανείς σε κινητή ή σε tablet, θα πρέπει να κατεβάσει την εφαρμογή και στη συνέχεια να πάει στο παιχνίδι “Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας”.

Το παιχνίδι ξεκινάει από το γεφυράκι δίπλα στο Μαρινόπουλο και καταλήγει στο παλιό πολυβολείο, πάνω από την παραλία Πανόραμα, στα δεξιά της εκβολής του Μεγάλου Ρέματας Ραφήνας.

Για να το παίξει κενείς θα πρέπει να ξεκινήσει από το γεφυράκι και να κατευθυνθεί προς την εκβολή του Μεγάλου Ρέματος.

Εναλλακτικά, μπορεί να το παίξει σε οπιοδήποτε χώρο απενεργοποώντας όμως την εύρεση της θέσης μέσω GPS.

παιχνίδι

Το παιχνίδι στήθηκε από τον Νίκο Ταναμπασίδη και τον Γιώργο Τσαρούχα δίχως βοήθεια από κάποιον καθηγητή στο στήσιμο του παιχνιδιού.

Η δημιουργία του παιχνιδιού αποτελεί έργο των δύο μαθητών με βάση βέβαια το υλικό και τα κείμενα που έγραψαν οι μαθητές όλης της ομάδας.

Τελικά, η ομάδα μας κατέλαβε τη δεύτερη θέση σε σύνολο πέντε συμμετοχών από την Ελλάδα (τέσσερις από την Αττική και μία από την επαρχία).

Η διαφορά μας από το πρώτο σχολείο  ήταν πολύ μικρή, αλλά σημασία έχει πάνω από όλα η συμμετοχή.

Το σχολείο μας έλαβε από τους τρεις κριτές την παρακάτω Βαθμολογία:

1ος Κριτής: 30,25

2ος Κριτής: 28

3ος Κριτής: 29,92

Μέση Βαθμολογία: 29,39

Νικητής αναδείχθηκε το παιχνίδι για την

“Κατασκευή Παρατηρητηρίου Πουλιών στη Λίμνη Πολυφύτου”

με μέση Βαθμολογία 29,96

Κάπως έτσι το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας θα ταξιδέψει το Σεπτέμβριο μέχρι την Φλωρεντία, έστω και μέσα από την αφίσα που θα φτιαχτεί για το παιχνίδι αυτό.

Αν ερχόταν πρώτο θα υπήρχε φυσική εκπροσώπηση στην πόλη των Μεδίκων.

Ο στόχος, βέβαια, ήταν να συμβάλουμε στην γνωριμία του κόσμου με το οικοσύστημα του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας.

Και αυτό φαίνεται ότι το καταφέραμε.

INVOLEN

Κλείνοντας τη σύντομη τούτη αναφορά, να πούμε ότι αποτελεί σημαντική παρασπονδία η παρχώρηση της μικρής παραλίας, στα δεξιά της εκβολής του Μεγάλου Ρέματος (παραλία Πανόραμα), για παραλία λουόμενων δεσποζόμενων ζώων συντροφιάς.

Τα σκυλιά είναι εξαιρετικά συμπαθή, αλλά η συγκεκριμένη παραλία αποτελεί τμήμα του οικοσυστήματος των εκβολών του Μεγάλου Ρέματος και δεν μπορεί να παραχωρηθεί για μια τέτοια χρήση.

ερωδιός

Ερωδιός στην παραλία Πανόραμα, στα δεξιά της εκβολής του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας.

Μόνο ο Αριστοφάνης θα μπορούσε πραγματικά να σκεφτεί κάτι παρόμοιο.

Ο βάτραχος της φωτογραφίας απορεί με όσα διαδραματίζονται στο πολύπαθο οικοσύστημα των εκβολών του Μεγάλου Ρέματος.

Βάτραχοι

Πολλά συγχατητήρια σε όλα τα παιδιά της Περιβαλλοντικής Ομάδας του σχολείου μας.

Τους ευχαριστούμε από καρδιάς.

Καλό καλοκαίρι!!!!!

Η παραλία είχε τη δική της ιστορία

Ας μιλήσουμε λίγο για μια μικρή παραλία που βρίσκεται στα δεξιά των εκβολών του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας. Η παραλία αυτή αναφέρεται συχνά ως παραλία Πανόραμα.

Είναι μια μικρή παραλία που αποτελεί δημιούργημα του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας και των μεταβολών στην κυκλοφορία του θαλασσινού νερού που επέφερε η δημιουργία-επέκταση του λιμανιού στα μέσα της δεκαετίας του ’70.

Όπως μπορεί  κανείς  να δει στην παρακάτω φωτογραφία από το Αρχείο του Στάθη Δημητρακού, η παραλία αυτή δεν είχε στο παρελθόν την έκταση που έχει σήμερα.

Επίσης, είναι χαρακτηριστικό ότι το κύμα της θάλασσας έφτανε μέχρι την ταβέρνα που βρίκεται επί της αριστερής κοίτης του Μεγάλου Ρέματος(παλιά το μαγαζί αυτό λεγόταν “Monte Carlo”, ενώ τα τελευταία χρόνια έφερε την ονομασία “Αμμουδιά”).

Σήμερα και οι δύο παραλίες,.στα δεξιά και στα αριστερά της εκβολής του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας, έχουν επεκταθεί σημαντικά, ως αποτέλεμα:

– Των ολοένα και μεγαλύτερων ποσοτήτων φερτών υλικών που κουβαλά και αποθέτει το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας στην εκβολή του.

– Της αλλαγής στην κυκλοφορία των υδάτων που επήλθε μετά την κατασκευή κα την επέκταση του λιμανιού στη δεκαετία του ’70.

Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας

Οι εκβολές του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας στα μέσα της δεκαετίας του ’50. Η φωτογραφία προέρχεται από το Αρχείο του Στάθη του Δημητρακού.

λιμάνι 204

Η μικρή παραλία στα δεξιά της εκβολής του Ρέματος (Μάϊος 2014).

Ο Οργανισμός Λιμένος Ραφήνας προτίθεται να παραχωρήσει 750 τ.μ. της παραπάνω παραλίας για εκμετάλλευση με καντίνα-αναψυκτήριο, περιφραγμένους χώρους 320 τ.μ. για φύλαξη και ψυχαγωγία κατοικιδίων, ομπρέλες, ξαπλώστρες, διαδρόμους και χημικές τουαλέτες.

Και είναι πραγματικά πολύ δύσκολο να καταλάβει κανείς πώς μπορεί να συνυπάρξουν τα πουλιά που απαντώνται συχνά στις εκβολές του Μεγάλου Ρέματος με τις παραπάνω κατασκευές και δραστηριότητες.

Από τη μία οι ερωδιοί, απο την άλλη η οικονομική εκμετάλευση.

Σε απόσταση λίγων μόνων μέτρων.

Από τη μία οι κορμοράνοι, από την άλλη οι πολύβουες οικονομικές δραστηριότητες.

κορμοράνοι 80

Κορμοράνοι πάνω από την παραλία Πανόραμα. Χειμώνας του 2014

Σε καμία χώρα της Ευρώπης δεν μπορούν να συνυπάρξουν τέτοιες δραστηριότητες στην εκβολή ενός σημναντικού υγρότοπου.

Ας ξεχάσουμε, όμως, για λίγο τα πουλιά και την υπόλοιπη πανίδα του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας.

Και ας πάμε στη σχέση που συνδέει το λιμάνι της Ραφήνας με τη μικρή αυτή παραλία, την υποψήφια προς εκμετάλλευση.

Μια σχέση αλληλεξάρτησης.

Η παραλία αυτή βρίσκεται πάνω στην διεύθυνση του βορειοανατολικού ανέμου που πολύ συχνά φυσά στη Ραφήνα και, μάλιστα, σε μεγάλη ένταση.

Η παραλία, όπως φαίνεται και στην παρακάτω φωτογραφία, αποτελεί ένα είδος “αμορτισέρ”, καθώς απορροφά ένα μεγάλο μέρος της κυματικής ενέργειας, η οποία είναι ιδιαίτερα υψηλή στη θαλάσσια περιοχή της Ραφήνας.

Η μικρή αυτή παραλία, απορροφώντας ένα μεγάλο μέρος  της κυματικής ενέργειας, συμβάλλει στην προστασία του λιμανιού, καθώς αν δεν υπήρχε τα κύματα θα επέστρεφαν ξανά πίσω και θα κατέληγαν στο λιμάνι με μεγάλη ορμή και ενέργεια.

Παραλίες όπως αυτή αποτελούν μια “ασπίδα προστασίας” για τα λιμάνια, ειδικά για λιμάνια που στην πραγματικότητα δεν είναι λιμάνια.

Και ένα τέτοιο “λιμάνι” είναι και το λιμάνι της Ραφήνας, ανοικτό και απροστάτευτο στους βορειοανατολικούς, κυρίως, καιρούς.

λιμάνι 30

Σχέση αλληλεξάρτησης ανάμεσα στην παραλία Πανόραμα και το λιμάνι της Ραφήνας. Η φωτογραφία τραβήχτηκε τον Ιανουάριο του 2015.

Οι επεμβάσεις που προβλέπεται να πραγματοποιηθούν στημ παραλά Πανόραμα θα έχουν σίγουρα επιπτώσεις στην ίδια την παραλία.

Κάθε παραλία είναι σαν ένας ζωντανός οργανισμός που μεγαλώνει και μικραίνει, που επεκτείνεται ή συρρικνώνεται ανάλογα με τους καιρούς.

Οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις δεν θα αφήσουν ανεπηρέαστη την παραλία.

Και δεν αποκλείεται να οδηγήσουν στον περιορισμό της έκτασής της.

Ακόμα και έργα μικρής έκτασης μπορεί να επηρεάσουν την δυναμική μιας παραλίας στο χώρο και το χρόνο.

Το έχουμε δει να συμβαίνει σε πολλές παραθαλάσσιες περιοχές-λιμάνια της χώρας μας.

Δεν αποκλείεται, λοιπόν, η σχεδιαζόμενη παραχώρηση των 750 τ.μ.της παραλίας να αποβεί εις βάρος του ίδιου του λιμανιού.

Η ζημιά που ενδέχεται να προκληθεί στο ίδιο το λιμάνι μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη από το μικρό όφελος που θα προκύψει από την παραχώρηση-εκμίσθωσης της παραλίας Πανόραμα.

λιμάνι 100

Η παραλία Πανόραμα τον Ιανουάριο του 2015.